Arama Motoru Nedir? Ne İşe Yarar?


Teknonce > Teknoloji > Arama Motoru Nedir? Ne İşe Yarar?
Arama Motoru Nedir? Ne İşe Yarar?

İnternet üzerinde aradığımız bilgilere kolayca ulaşabilmemizi sağlayan arama motoru(search engine) nedir? Ne işe yarar? Nasıl çalışır? İşte cevaplar...

Arama Motoru(Search Engine) Nedir? Ne İşe Yarar?

Arama motoru, internet üzerinde bulunan içeriği aramak için kullanılan bir teknolojidir. Web robotu, arama indeksi ve kullanıcı arabirimi olmak üzere 3 bileşenden oluşmaktadır. Ancak arama sonuçları genellikle sık tıklanan internet sayfalarından oluşan bir liste olarak verilmektedir. Arama sonuçları en popülerden daha az popüler olana göre sıralanmaktadır.



İlk arama motoru 1990 yılında bir üniversite öğrencisi olan Alan Emtage tarafından kurulan Archie'dir. İngilizce "archive" kelimesinden türeyen, bu arama motoru insanların aradıkları dosyaları bulmaya çalışıyordu. Archie arama motoru popülerleşmeye başladığında karşısına 1991'de Minnesota Üniversitesi'nden Mark P. McCahill tarafından kurulan Veronica isimli arama motoru çıktı. Çok kısa bir süre sonra yine aynı amaçla Jughead isimli başka bir arama motoru kuruldu. Veronica ve Jughead arama motorları, dosya aktarım iletişim kuralı çerçevesinde çalışmaktaydı.

Haziran 1993'te Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden Matthew Gray, bir indeks adı oluşturmak için kullanılan ve "Wandex" adıyla anılan ilk internet botunu üretti. Daha sonra Kasım 1993'te kurulan ve internet botu olmayan Aliweb isimli arama motoru, web sitelerinin bilgilerini kullanarak oluşturulmuş ilk arama motoru oldu.1994'te JumpStation ve WebCrawler isimli arama motorları da internet alemine katıldı. 1994 yılında piyasaya sürülen bir diğer arama motoru ise Carnegie Mellon Üniversitesi'nden Dr. Michael Mauldini tarafından üretilip satışa çıkan Lycos'tur. Magellan, Excite, Infoseek, Inktomi, Northern Light ve AltaVista isimli arama motorları da kısa süre sonra kullanıcılara sunuldu. Ancak bunların içinde bulunan, David Filo ve Jerry Yang tarafından kurulan Yahoo! arama motoru, diğerlerine oranla kullanıcıların daha fazla ilgisini çekerek web sayfaları bulmanın en popüler yolu olarak kullanılan arama motorları arasında yer aldı.

Arama motorlarına 1990'ların sonlarına kadar büyük çapta bir yatırım yapılmadı. Ancak 1990'lı yılların sonuna gelindiğinde büyük şirketler ortaya çıkan bu yeni arama motorlarından kazanç elde etmeye başladı. 1998 yılında Google'ı kuran Larry Page ve Sergey Brin, PageRank adlı teknolojilerini satmak istediler ancak satın alacak birini bulamadılar. İnternet ağındaki her sayfayı puanlayan PageRank, o sayfaya ne kadar çok link verildiyse ve link veren yerlerin puanı ne kadar çoksa, söz konusu sayfaya da o kadar çok puan verme mantığına dayanıyordu. Google'ın sahipleri bu teknolojiyi satamayınca büyüme kararı aldılar ve 35 milyon dolar yatırım kredisi de alınca 1999'da Google Search'ü kurdular. 2000'li yıllarda öne çıkan Google arama motorunun ardından kısa sürede gelişip 2000 yılında Google Araç Çubuğu çıkaran ekip, 2004 yılında kütüphanelerdeki binlerce kitabı Google Book Search adıyla aramaya açtı ve 1 GB kapasite ile Google Mail yani Gmail hizmetini başlattı. 2007 yılının sonlarına gelindiğinde Google, dünyanın en popüler web arama motoru haline geldi

Arama Motoru Nasıl Çalışır?

Arama motoru botları internet üzerinde bulunan web sitelerini, sitelerin birbirlerine verdiği bağlantıları kullanarak otomatik olarak gezer ve bu sayfa içeriklerini saklar. Bu içerik daha sonra indekslenerek hızlı bir şekilde aranabilir hale getirilir. Kullanıcı arabirimi ise bu oluşturulan indeksin aranmasını sağlar.

Bazı arama motorlarına site sahipleri, sitelerinin var olduğunu bunlara kayıt yaparak bildirirler. Bu işlem, sitelerin arama motorlarında daha kolay bulunmasını ve indekslenmesini sağlar. Bunlara ek olarak İnternet'te milyonlarca web sayfası içinde aranan bir bilgiyi bulmayı kolaylaştırmak için çok hızlı ve çok yüksek kapasiteli sunucularla web sayfalarındaki metinleri indeksleyen servisler bulunur. Bunların arama dizini, arama motoru veya metasearch gibi farklı türleri olabilir. Arama dizini bilgileri kategoriler halinde sıralar, seçme bilgiler vardır, site sahiplerinin gönderdiği özet bilgi içinde arama yapılır. Arama motoru, aranan sözcükleri içermesi koşuluyla her tür siteyi kullanıcı karşısına getirir. Metasearch, birden fazla arama motorunda arama yapan sitelere verilen addır.

Bu arama sayfalarında, arama satırına istenen bilgileri bulmakta kullanılacak kilit sözcükler girilerek ve search düğmesine tıklatılarak; bu sözcüklerin geçtiği web sitelerinin adresleri liste halinde ekrana gelir. Ancak bu arama motorları da kullanıcı karşısına bu sözcüklerin geçtiği ilgili veya ilgisiz binlerce sayfa getirebilir. Arama motoru teknolojisinde günümüzde genel amaçlı arama motorlarının yanında belli bir alana yoğunlaşmış arama motoru örnekleri türemektedir. Belli bir alana yoğunlaşmış arama teknolojisine dikey arama adı verilmektedir.

Etiketler: arama motoru, arama motoru nedir, arama motoru ne işe yarar, arama motoru nasıl çalışır, search engine

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap