Bilim Nedir?


Teknonce > Bilim > Bilim Nedir?
Bilim Nedir?

Yüzyıllar önce sorulmaya başlanan "Bilim nedir?" sorusunun cevabını sizler için derledik. Bilim nedir? Bilimin tanımı nedir? Bilimin özellikleri nelerdir? Bilimin amacı nedir? Bilimin doğası nedir? Bilimsel bilgi nedir? Bilimsel bilginin özellikleri nelerdir? Bilimin alt dalları nelerdir?

Bilim çevrelerinde kabul edilen genel tanıma göre bilimfiziki evrenin yapısının ve hareketlerinin çeşitli somut yöntemler kullanılarak sistematik bir şekilde incelenmesini kapsayan entelektüel çalışmalar bütünüdür. Bilimsel bilgi ise bu çalışmalar sonucu ortaya çıkan ve bilimsel bilginin özellikleriyle çelişmeyen sonuçlardır.  



Ancak bilimi açıklamak için bu tanıma çeşitli açıklamalar getirmek gerekir. Bir çalışmanın bilimsel kabul edilesi için gerekli koşullar sağlanmadığı sürece o çalışma bilimsel kabul edilmez. Bu da elbette bilimin özellikleriyle ilişkilidir. Bilimsel bilginin özeliklerini taşımayan çalışmalar, bilimsel kabul edilmez. Bilimin ve bilimsel bilginin özellikleri ise aşağıda sıralanmıştır.

Bilim; belli bir merak uyarınca neden sonuç ilişkilerini kapsayan bir olgu olarak özellikle 18. yüzyıldan sonra birçok alt dala bölünmüş, pratik açıdan bakıldığında insanların daha iyi yaşam koşullarına erişmesine, teorik açıdan ise bilinmeyen olguları bulmasına ve yeni şeyler öğrenmesine öncü olmuştur. Farklılaşan bilim dalları, evrenin bir bölümü ya da çeşitli olguları kendine konu olarak seçerek deneysel yöntemlere ve gerçekliğe dayalı yasalar çıkarmaya çalışır.

Bilim ve Bilimsel Bilginin Özellikleri

1- Bilim tümevarım yöntemini kullanır. Ele aldığı konunun alt dallarını en ince ayrıntısına kadar inceleyerek bunlardan hareketle çeşitli sonuçlar üretmeye çalışır.

2- Bulduğu bu tek tek sonuçlardan yola çıkarak genellemeler yapmayı amaçlar. Bu genellemelerin yapılmasındaki amaç, bilimsel yasalar üretmektir.

3- Bilim ve bilimsel yargılar evrenseldir. Örneğin bilimin ulaştığı bir sonuç, aynı ortam ve şartlar sağlandığında her yerde aynı sonucu verir. Dolayısıyla Amerika'daki bilimsel yargılarla Avusturalya'daki bilimsel yargılar farklılaşmaz. Ancak farklı koşullar altında uygulamalar farklılaşabilir. Bu da yine bilimsel yöntemlerle açıklanabilir.

4- Doğrulanabilirdir. Bundan 100 yıl önce yapılan bir deney, aynı şartlar altında ve aynı şekilde bugün de tekrarlanabilir ve bu deneyin de aynı sonuçları vermesi beklenir. 

5- Bilim birikimli olarak ilerler. Bir bilim insanının yarım bıraktığı bir çalışma başkaları tarafından onlarca yıl sonra devam ettirilebilir ya da mevcut bilimsel bilgiye başkaları tarafından katkı sağlanabilir. Birbirleriyle tutarsızlık oluşturan çalışmalar, tüm çalışmaların en baştan ele alınmasına sebep olabilir. Birbiriyle uyuşan çalışma ve buluşlar ise aynı dal altında değerlendirilebilir.

6- Bilim akıl ve mantık ilkeleriyle işler. Bilimsel çalışmalara değer yargıları, dini unsurlar, kişisel hırs ve ihtiraslar karıştırılamaz. Akılcı olmayan çalışmalar bilimsel kabul edilmez.

7- Değişebilme ve yenilenme özelliği vardır. Yapılan yeni çalışmalar sonucu, önceden bilimsel kabul edilen bilgiler yine bilimsel yöntemlerle çürütülebiliyorsa ya da çürütülmüşse, bilimsel bilgi değişir. Özellikle tıp alanında her geçen gün yapılan yeni buluş ve gelişen çalışmalar yaşadığımız dönemde buna en somut örnekleri oluştururlar.

8- Olgusal ve nesneldir.

9- Tekrarlanabilir.

10- Bilim neden sonuç ilişkilerini gözetir. Bir olgu ya da olay bilimsel açıdan ele alınırken, bunların neden ve sonuçlarına da bakılır.

Bilimler Nasıl Sınıflandırılır?

Genel itibariyle bakıldığında bilimler iki farklı şekilde sınıflandırılmaktadır. Konularına göre bilimler şu şekilde sınıflandırılır:

Formel Bilimler: Duyularla kavranamayan ve salt akılsal bilimlerdir. Mantık ve matematik formel bilimlere örnektir.

Sosyal ya da İnsani Bilimler: İnsanı, insanlık tarihini ve toplumları belli bir açıdan ele alan bilimlerdir. Sosyoloji, psikoloji, antropoloji bu bilimlerdendir.

Doğa Bilimleri: En eski bilim dallarından oluşan bu sınıf, temelinde evrenle ilgili somut olay ve olguları inceler. Fizik, kimya, astronomi ve biyoloji gibi bilimler bu sınıfta yer alır.

Bu sınıflandırmanın haricinde bilimler ayrıca yöntem, konu ve ulaşılan sonuca göre de sınıflandırılmaktadır. 

Normatif Bilimler: Sonucunda düzenleyici ve yönlendirici kurallara ulaşmayı hedefleyen bilimlerdir. Hukuk ve siyaset bilimi normatif bilimlere örnektir.

Pozitif Bilimler: Doğrudan deney ve gözleme dayanan bilimlerdir. Fizik, kimya ve biyoloji gibi doğal bilimler buna örnektir.

Rasyonel Bilimler : Mantık ve matematik gibi sadece akla dayanan, deney ve gözlemin haricinde daha başka yöntemler kullanan bilimlerdir. Rasyonel bilimlerde tutarlılık ve neden sonuç ilkeleri yoğun olarak kullanılmaktadır.

Etiketler: bilimin özellikleri, bilimsel bilginin özellikleri, bilim nedir, bilimsel yasalar, bilimlerin sınıflandırılması, bilim türleri, bilimin doğası, konularına göre bilimler

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap