Biruni Kimdir ve Ne Yapmıştır? Biruni'nin Hayatı ve Eserleri


Teknonce > Bilim > Biruni Kimdir ve Ne Yapmıştır? Biruni'nin Hayatı ve Eserleri
Biruni Kimdir ve Ne Yapmıştır? Biruni'nin Hayatı ve Eserleri

İslam coğrafyasında yaşamış bilim insanlarından olan Biruni kimdir ve ne yapmıştır? İşte Biruni'nin kısaca hayatı...

Biruni Kimdir? Biruni'nin Kısaca Hayatı

4 Eylül 973'te Orta Asya'daki Harezm'de dünyaya gelen Biruni, sarayda matematik ve astronomi eğitimi aldı. Henüz 17 yaşındayken ilk kitabını yazdı. Yaşadığı bölge Me'mûnîler hakimiyetine geçince Biruni de İran'a giderek bir süre hayatını burada sürdürdü. Burada da saray tarafından korunup, çalışmalar yapması için teşvik edildi. İki yıl sonra memleketine dönerek Ebu'l Vefâ ile birlikte astronomi çalışmaya başladı.



1017'de Gazneli Mahmut, Harezm Devleti'ni yıktıktan sonra Biruni de Gazne'ye gelerek Gazneliler'in himayesine girdi. Burada da sarayla iyi ilişkiler kuran Biruni yine korunup kollandı ve çalışmalarını sürdürmesi için teşvik edildi. Gazneli Mahmut'un Hindistan seferinde yer aldı. Burada Hintli bilginlerin de dikkatini çekmeyi başardı ve kendisi de bu kültüre ilgi duydu. Hint toprakları da alınında burada Nendene şehrine yerleşip Sanskritçeyi öğrendi ve Hint kültürü üzerine çalışmalar yaptı.

Biruni buradaki çalışmalarını tamamladıktan sonra yeniden Gazne şehrine döndü ve artık hayatının sonuna kadar çalışmalarını burada sürdürdü. Bu dönem, Biruni'nin çalışmaları için en verimli dönem olarak gösterilir. 

Biruni, 13 Aralık 1048'de hayatını kaybetti.

Biruni Kimdir Ve Ne Yapmıştır? Biruni'nin Çalışmaları Nelerdir? 

Çok yönlü bir bilim insanı olan Biruni'nin eserleri 180'den fazladır. Tıptan biyolojiye, coğrafyadan jeodeziye, astronomiden matematiğe, madenlerden hayvanlara ve yararlı otlara varıncaya kadar birçok alanda çalışmalar yapmıştır.

Biruni'nin matematik alanında yaptıkları, onun en çok bilinen çalışmalarıdır. Biruni, trigonometrik fonksiyonlarda yarıçapın bir birim olarak kabul edilmesini öneren ilk bilim insanı olmasının yanında sinüs ve kosinüs gibi fonksiyonlara sekant, kosekant ve kotanjant fonksiyonlarını eklemiştir. Biruni trigonometrik hesaplarla bir dağın yüksekliğini ölçmeyi başarmıştır. Bunun ardından da yükseltisini bildiği bu noktadan ufuk alçalması açısının ölçülmesi yoluyla meridyen yayı uzunluğunu hesaplaması da geometri açısından önemli bir çalışmasıdır.

Astronomi'de de önemli çalışmaları bulunan Biruni, Aristoteles ve Batlamyus'un kurduğu evren sisteminden haberdardır. (Batlamyus'un evren anlayışı için tıklayın.) Bu sistem üzerine çalışmalar yapmış ve Dünya'nın kendi ekseni etrafına dönmesi ihtimalini değerlendirmiştir. Bu konuda kesin bir sonuca varamadığı bilinse de kendisinden yüzyıllar sonra bulunacak bu bilgiyi tartışmaya açması bilim tarihi açısından önemlidir.

Bunların yanında Dünya'nın ekseninin 23 27’ eğik olduğunu bulmuştur. Modern dönemde yapılan ölçütlere göre bu eğim 23 26’.7 dir. Bu dereceye en yakın değeri bulan bilim insanı Biruni'dir.

Biruni'nin En Çok Bilinen Eserleri

  • El-Âsâr'il-Bâkiye an'il-Kurûni'i-Hâli-ye
  • El-Kanûn'ül-Mes'ûdî
  • Kitâb'üt-Tahkîk Mâ li'l-Hind
  • Tahdîd'ü Nihâyeti'l-Emâkin li Tas-hîh-i Mesâfet'il-Mesâkin
  • Kitâbü'l-Cemâhir fî Mâ'rifet-i Cevâ-hir
  • Kitâbü't-Tefhîm fî Evâili Sıbaâti't-Tencîm
  • Kitâbü's-Saydele fî Tıp
Harezm'de dünyaya gelen bir diğer bilgin Harezmi'nin hayatı, çalışmaları ve eserleri için tıklayın.

Etiketler: biruni ne yapmıştır, biruni hayatı, biruni çalışmaları, biruni kimdir kısaca, biruninin eserleri

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(6)

  1. Merve ACAR
    21.09.2019 23:57

    Bu bilgileri neden eklemediniz gerçekten önemli bilgiler bu sayfada yarar sağlayabilirdi Çünkü bu sayfada coğrafyaya ait hiç bilgi yok. Ben bu sayfayı coğrafya ödevim için kullanmıştım. Bu bilgileri ekleseydiniz çok iyi olurdu. -Yerkürenin yarıçapını 6.324,66 kilometre olarak ölçmüştür ve bu gerçeğe çok yakın bir değerdir. -Dünya'nın yuvarlak olduğunu açıklamış ve kanıtlamıştır.  -İki nokta arasındaki boylam farkının enleme ve aradaki toplam uzaklığa dayandırdığı bir formül geliştirmiştir.  -Birçok ölçme aleti geliştirmiştir. -Maalesef aletlerinden birçoğu zaman içerisinde kayboldu sadece piknometre, mekanik usturlap ve bazı harita projeksiyonları günümüze kadar ulaşabilen aletler oldu.

    Merve ACAR
    21.09.2019 23:18

    Tek sorunum fazla reklam çıkması...

    Merve ACAR
    21.09.2019 22:56

    El-Biruni, bugünün Özbekistan'ı sayılan Harezm'de dünyaya gelmiştir. Yani denildiği gibi ortada bir yanlışlık yok. Ellerinize sağlık harika olmuş ödevlerimde çok yararlı oldu. Sayfanız çok iyi....

    Ege Alkan
    27.02.2019 19:41

    Öncelikle bu bilgiler için teşekkür ederim. Fakat birçok yazın yanlışı bulunmaktadır. Ben buradan ödev yaparkenbu yanlışlar yüzünden kelimeleri yanlış yazıyorum.

    Admin
    05.05.2018 17:56

    Sayın ziyaretçimiz, öncelikle ilginize teşekkür ederiz. Teknonce olarak sizlere her zaman doğru bilgileri sunmak birincil amacımızdır. Tüm kaynaklar Biruni'nin Harezm'de doğduğunu doğrulamaktadır.

    Anonim
    05.05.2018 17:22

    Biruni,Orta Asya'da bulunan Harezm'de dünyaya gelmemiştir.Harezm'de dünyaya gelen matematik bilginimzi Harezmi'dir.Lütfen yanlış bilgi vermeyiniz.El-Biruni Özbekistan'da bulunan Beruni'de dünyaya gelmiştir.

Yorum Yap