Carl Friedrich Gauss Kimdir? Matematiğe Katkıları Nelerdir?


Teknonce > Bilim > Carl Friedrich Gauss Kimdir? Matematiğe Katkıları Nelerdir?
Carl Friedrich Gauss Kimdir? Matematiğe Katkıları Nelerdir?

Matematikçilerin prensi ve antik çağlardan beri yaşamış en büyük matematikçi olarak anılan Alman matematikçi Carl Friedrich Gauss kimdir? Carl Friedrich Gauss'un matematiğe katkıları nelerdir? İşte Carl Friedrich Gauss'un kısaca hayatı...

Carl Friedrich Gauss Kimdir? Matematiğe Katkıları ve Kısaca Hayatı

Carl Friedrich Gauss, 30 Nisan 1777 tarihinde Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na bağlı olan Braunschweig-Lüneburg Dükalığı'ndaki Braunschweig kentinde dünyaya gelmiştir. Carl Friedrich Gauss'un babası az eğitimli bir taş ve duvar ustasıydı, annesinin ise okuma-yazması bile yoktu. Bir rivayete göre Gauss, henüz üç yaşındayken babasının kağıt üzerinde yaptığı hesapları kafasından kontrol edip düzelterek dehasını belli etmiştir. Bir başka rivayete göre ise Gauss'un ilkokul öğretmeni J.G. Büttner, öğrencilerini oyalamak için 1'den 100'e kadar olan sayıları toplamalarını istemiş ve Carl Friedrich Gauss cevabı birkaç saniye içinde bulmuştur. Bu durum hem J.G. Büttner'i hem de asistanı Martin Bertels'i hayrete düşürmüştür.



Carl Friedrich Gauss, Braunschweig Dükü'nün verdiği burs sayesinde 1792-1795 yılları arasında Collegium Carolinum'da(bugünkü adıyla Braunschweig Teknik Üniversitesi), 1795-1798 yılları arasında da Göttingen Üniversitesi'nde öğrenim görmüştür. 1796 yılında kenar sayısı bir Fermat asalı olan her düzgün çokgenin, sadece cetvel ve pergel kullanılarak çizilebileceğini kanıtlamıştır. Bu tür cetvel ve pergel problemleri Antik Yunan'dan beri matematikçileri meşgul ettiğinden dolayı Gauss'un bu keşfi oldukça büyük bir öneme sahiptir. Düzgün çokgenlerle ilgili keşfinden bir ay kadar sonra, yine kendi keşfi olan modüler aritmetik fikrini kullanarak, sayılar kuramında "karesel karşılıklılık ilkesi" olarak bilinen çok önemli bir teoremi kanıtlamıştır. İlk olarak Euler ve Legendre tarafından ortaya atılan fakat kanıtlanamayan bu teorem, ikinci dereceden denklemlerin çözülebilirliğinin belirlenmesini sağlıyordu. Carl Friedrich Gauss, asal sayıların tam sayılar arasındaki dağılımına ilişkin önemli bir sonuç bulmuştur. Bundan kısa bir süre sonra da, her tam sayının en fazla üç üçgensel sayının toplamı olarak yazılabileceğini kanıtlamıştır.

Carl Friedrich Gauss, 1799 yılında bitirmiş olduğu doktora tezinde cebirin temel teoreminin bir kanıtını sunmuştur. Bu teorem, karmaşık sayılar üzerine tanımlanmış her polinomun en az bir kökü olduğu söyler. Gauss'un bu teoremi ilk başlarda Jordan eğri teoremini kullandığı için kabul görmemiş fakat Gauss ilerleyen yıllarda üç kanıt daha sunmuş ve 1849 yılında sunduğu kanıt sayesinde tüm matematikçiler tarafından kabul görmüştür.

1801 yılında İtalyan Astronom Giuseppe Piazzi, Ceres asteroidini keşfetmiş ve 40 gün kadar takip ettikten sonra kaybetmiştir. Bunun üzerine çalışmalar yapan Carl Friedrich Gauss, Ceres asteroidinin tekrar görülebileceği pozisyonu hesaplamış ve 31 Aralık 1801 tarihinde 2 ayrı astronom, Ceres asteroidini tam Gauss'un söylediği pozisyonda gözlemlediler. O zamana kadar hala bursla geçinen Carl Friedrich Gauss, bu durumdan memnun olmadığı için astronomide kariyer yapmayı düşünmüş ve 1807 yılında Göttingen Üniversitesi'nde astronomi profesörü ve gözlemevi müdürü olarak çalışmaya başlamıştır.

Ceres asteroidinin keşfi sayesinde gezegen ve asteroidlerin Güneş çevresindeki hareketleriyle ilgilenmeye başlayan Gauss, 1809 yılında Theoria motus corporum coelestium in sectionibus conicis solem ambientum (Güneş çevresinde konik kesitler üzerinde hareket eden gök cisimlerinin hareketlerinin teorisi) adlı eserini yayımlamıştır. Bu eser, günümüz biliminde yaygın olarak kullanılan en küçük kareler yöntemini de ayrıntılı bir şekilde ele alıyordu. 1818 yılında Hannover eyaleti için yüzey ölçümleri yapan Carl Friedrich Gauss, bu ölçümler için helyotropu(güneş ışığı ve aynalar yardımıyla doğrultu gözlemleri yapmaya yarayan aygıt) icat edip kullanmıştır. 

1831 yılında fizik profesörü Wilhelm Weber'le çalışmaya başlamış ve bu beraberlik, manyetizme ile elektrik konularına pek çok yenilik getirmiştir. 1833 yılında Weber ve Gauss ikilisi ilk elektromanyetik telgrafı icat ettiler ve bu telgrafla gözlemevini fizik enstitüsüne bağladılar. 

Hayatının son zamanlarında edebiyatla ilgilenmeye başlayan Carl Friedrich Gauss, 23 Şubat 1855 tarihinde Göttingen, Almanya'da hayatını kaybetmiştir.

Etiketler: carl friedrich gauss kimdir, carl friedrich gauss kısaca hayatı, carl friedrich gauss matematiğe katkıları

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap