Fatin Gökmen Kimdir? Fatin Gökmen'in Kısaca Hayatı


Teknonce > Astronomi > Fatin Gökmen Kimdir? Fatin Gökmen'in Kısaca Hayatı
Fatin Gökmen Kimdir? Fatin Gökmen'in Kısaca Hayatı

Fatin Hoca olarak anılan Türk astronom Fatin Gökmen kimdir? Fatin Gökmen hangi gözlemevini kurmuştur? İşte Fatin Gökmen'in kısaca hayatı...

Fatin Gökmen Kimdir? Fatin Gökmen'in Kısaca Hayatı

Tam ismi Mehmet Fatin Gökmen olan Türk astronom 1877 yılında babasının kadılık yaptığı Rumeli'de dünyaya gelmiştir. İlk öğrenimini Akseki ve Alanya'da, orta öğrenimini ise İzmir Bayındır'da tamamlamıştır. İstanbul'da Sultan Selim Camii Muvakkithanesi'nde dönemin Başmüneccimi olan Hüseyin Hilmi Efendi'nin yanında çalışıp eski astronomi ve takvim hazırlama usullerini öğrenmiştir. Ünlü bilim tarihçilerinden olan Salih Zeki Bey'in dikkatini çeken Fatin Gökmen, onun teşvikleriyle 1901 yılında açılan Riyaziyyat Medresesi'ne(Matematiksel Bilimler Fakültesine) girmiştir.



Öğrencilik yıllarında siyasetle de ilgilenen Fatin Gökmen, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kurucularından biridir ve bir süre tutuklanmıştır. Yakın arkadaşı Mehmet Akif Ersoy ve 11 arkadaşının cemiyete katılmasına vesile olan Fatin Gökmen, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra ilgisini tamamen bilime yöneltmiştir. Mehmet Akif Ersoy, 1912'de yayımlanan Süleymaniye Kürsüsü şiirini Fatin Gökmen'e ithaf etmiştir.

1904 yılında birincilikle mezun olan Fatin Gökmen, çeşitli okullarda matematik öğretmenliği yapmıştır. Bir süre de mezun olduğu medresede astronomi ve olasılık hesabı dersleri vermiştir. 1909 yılında Darülfünun Fen Medresesi astronomi ve hisab-ı ihtimali müderrisliğine getirilmiştir. 1933'e kadar sürdürmüş olduğu bu görevde yüzlerce öğrenci yetiştiren Fatin Hoca, bu zaman aralığında bir süre Fen Fakültesi dekanlığı yapmıştır. Bu kurumda yapmış olduğu çalışmalarla Türkiye'de modern astronomi eğitiminin temelini atmıştır.

1910 yılında dönemin Maarif Nazırı olan Emrullah Efendi tarafından Rasadhane-i Amire'nin müdürlüğüne atanmıştır. 1868 yılında görev yapmaya başlamış olan Rasadhane-i Amire, 1909 yılında gerçekleşen 31 Mart Olayları sırasında tahrip edilmiştir. Fatin Gökmen, yeniden kurulması istenen gözlemevinin yeri için incelemeler yapmış ve rasathaneyi İcadiye Tepesi'ne kurmaya karar vermiştir. Fatin Gökmen, yalnızca meteoroloji istasyonu seviyesinde bir gözlemevi yerine Belçika'da bulunan Uccle Kraliyet Gözlemevi gibi bir astronomi ve jeofizik gözlemevi olması için gerekli binaları yaptırmış ve aletleri satın almıştır. Böylece bugün hala faaliyet halinde bulunan Kandilli Gözlemevi, Fatin Gökmen tarafından kurulmuştur.

1 Temmuz 1911 tarihinden itibaren Kandilli Rasathanesi'nde sürekli ve düzenli bir şekilde meteorolojik unsurların ölçüm ve kayıtları başlamıştır. 1926 yılına kadar resmi takvim olarak kullanılmış olan Hicri kameri takvimin aybaşları tespitini bilimsel esaslara dayandırmak üzere çalışmalar yapmıştır. Fatin Gökmen'in girişimleri sonucunda 1925 yılı sonlarında çıkan bir kanunla Kandilli Rasathanesi hicri kameri aybaşlarını hesaplamakla görevlendirilmiştir.

1943 yılında gözlemevindeki görevinden ayrılan ve 1950 yılına kadar TBMM'de Konya milletvekili olarak görev yapan Fatin Gökmen, 7 Aralık 1955 tarihinde hayatını kaybetmiştir.

Etiketler: fatin gökmen kimdir, fatin gökmen kısaca hayatı, fatin hoca, fatin gökmen gözlemevi

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap