Feza Gürsey'in Kısaca Hayatı ve Bilime Katkıları


Teknonce > Bilim > Feza Gürsey'in Kısaca Hayatı ve Bilime Katkıları
Feza Gürsey'in Kısaca Hayatı ve Bilime Katkıları

Bilim insanı Feza Gürsey kimdir? İşte Feza Gürsey'in kısaca hayatı ve bilime katkıları...

Feza Gürsey Kimdir? Feza Gürsey'in Kısaca Hayatı ve Bilime Katkıları

Feza Gürsey, 7 Nisan 1921’de İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Reşit Süreyya Gürsey, doktor, fizikçi ve öğretmen; annesi Prof. Dr. Remziye Hisar ise, Darülfünun'da fen okuyan ilk kız öğrencilerindendir ve Sorbonne'da Devlet Kimya Doktorası yapmış bir bilim insanıdır. Yani Feza Gürsey, entelektüel bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.



Feza Gürsey, eğitim hayatına Paris'te Jeanne d'Arc okulunda başladı. Daha ilk yıllarından öğretmenlerinin sevgi ve takdirini toplayan Gürsey, bu yıllardan itibaren başarılı bir öğrenci olmasıyla dikkatleri üzerine çekti. İlkokul üçüncü sınıftayken Galatasaray Lisesi'ne gelen Feza Gürsey, bundan sonraki eğitimini burada sürdürdü.

1940 yılında Galatasaray Lisesi'nden birincilikle mezun olan Feza Gürsey, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'ne gitti ve 1944 yılında Fizik-Matematik bölümünden de birincilik ile mezun oldu. Bunun ardından İngiltere Imperial College'a giden Gürsey, 1945-1950 yılları arasında Prof. Dr. H. Jones'ın danışmanlığında çeşitli çalışmalar yaptı. Doktorasını yaparken "Tek boyutlu bir istatiksel sistem" ve "İki bileşenli dalga denklemleri üzerine" başlıklı iki önemli makale yayınladı.

1951'de, Cahit Arf'ın desteği ile, İstanbul Üniversitesi Tatbiki Matematik Kürsüsü'ne asistan olarak atandı. 1953 yılında "Spinli elektronların klasik ve dalga mekaniği" adlı tezi ile doçent oldu ve bir yıl sonra da Tatbiki Matematik Kürsüsü'ne doçent olarak atandı. (Cahit Arf Kimdir? Cahit Arf'in Kısaca Hayatı ve Eserleri)

1952 yılında üniversite tanıştığı Suha Pamir ile evlendi ve 1954 yılında tek çocukları Yusuf dünyaya geldi. 1957-1961 yılları arasında, eşi ve oğlu ile birlikte Amerika'ya gitti ve Brookhaven Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nda çalıştı. Amerika'dayken Brookhaven Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı'nın yanında Princeton İleri Çalışmalar Enstitüsü ve Columbia Üniversitesi'nde alanlarında uzman bilim insanlarıyla birlikte birçok çalışma yaptı. Bu dönemde yük bağımsızlığı ve Baryon korunumu ile Pauli Transformasyonunun ilgisini gösteren bir makale yayınladı ve bu makale o dönemde bilim çevrelerinde oldukça önemli bir çalışma olarak gösterildi.

1961 yılında Türkiye'ye dönen Feza Gürsey, 1974 yılına kadar Prof. Dr. Erdal İnönü'nün ısrarlarının ardından Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Teorik Fizik Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı. Bu dönem içinde Türkiye'de teorik fizik alanında çalışmaları teşvik etmeye ve geliştirmeye çalıştı. Princeton ve Yale üniversitelerinden ünlü fizikçileri ODTÜ'ye davet ederek konferanslar düzenlenmesini sağladı. 1968'de TÜBİTAK Bilim Ödülü'ne layık görüldü.

İlerleyen yıllarda Yale Üniversitesi'nden teklif alsa da ODTÜ'yü bırakmadı. Ancak gelen teklifi de reddetmek istemeyince konuk profesör olarak Yale Üniversitesi'nde de dersler verdi. ODTÜ'deki görevinden izin alarak Yale'a giden Gürsey, daha sonra geşen baskılardan sonra ODTÜ'den ayrılma kararı aldı. 

Prof. Dr. Mustafa Parlar Eğitim ve Araştırma Vakfı'nca verilen Bilim Hizmeti ve Onur Ödülü töreninde bu ODTÜ'den ayrılmasına gönderme yapan Feza Gürsey: "Birincisi, sık sık ve ücretli izinli olarak dışarıdaki bilim merkezlerinde çalışmam ve bu bilimsel alışverişe öğrencilerimi de katmam. İkincisi, Türkiye'mizin seviyesine ve ihtiyaçlarına uygun olmayan üst düzeyde bir araştırma yaparak gençliğe zararlı bir örnek olmam." dedi.

19 Ocak 1977'de temel parçacık fiziğine yaptığı katkılardan dolayı Sheldon Glashow ile birlikte Oppenheimer Ödülü'nü aldı. Ödülden dolayı kendisini tebrik eden öğrencilerine "Ödül, Yale ile Harvard arasında paylaşıldı yazıldı. İsterdim ki, ODTÜ ve Harvard arasında paylaşıldı desinler" demiştir.

1991 yılında Yale Üniversitesi'nden emekli olan Feza Gürsey, bundan sonra Türkiye'ye döndü ve Boğaziçi Üniversitesi'nin teklifini kabul ederek burada dersler vermeye başladı. 13 Nisan 1992'de Yale Üniversitesi'nin hastanesinde hayatını kaybetti. 

Etiketler: feza gürsey eğitim, feza gürsey kimdir, feza gürsey kısaca hayatı, feza gürsey bilime katkıları

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap