Göbeklitepe Arkeoloji Çalışmaları


Teknonce > Bilim > Göbeklitepe Arkeoloji Çalışmaları
Göbeklitepe Arkeoloji Çalışmaları

Göbeklitepe'de bulunan eski yapılar insanlık tarihini yeni baştan mı yazmamızı gerektiriyor? Göbeklitepe'de yapılan arkeolojik kazı nedir?

Göbeklitepe , Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık olarak 22 km. kuzeydoğusundaki Örencik Köyü yakınlarında yer alan ve dünyanın bilinen en eski tapınaklarından biri olarak gösterilen yapılar topluluğunun bulunduğu yerdir. Bu tapınağın kafa karıştıran ve bizler için de önemli kısımlarından biri, yapıldığı tarihtir. İnsanlığın henüz avcı-toplayıcı olduğu kabul edilen tarihlerde yapıldığı tespit edilen bu yapılar günümüzden yaklaşık 12.000 yıl öncesine dayanıyor. Bölgede inşa edilen tapınağın en erken kullanımının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’ın (PPN, Pre-Pottery Neolithic) A evresine (MÖ. 9.600 – 7.300) dayandığı tespit edilmiştir.



O dönemde böyle bir yapının kurulmuş olması, bilim dünyasında şaşkınlıkla karşılanmıştır. Çünkü Göbeklitepe gibi büyük bir tapınağın o dönemim şartlarında insan becerileriyle yapılmış olması bugüne kadarki bilimsel kabullerimize sığmamaktadır. Hepimizin bildiği gibi, Dünya'nın ve insanlığın gelişimi çeşitli dönemlere ayrılmakta ve medeniyet binlerce yıl içinde yavaş yavaş kurulmaktadır. Tarih kitaplarına göre bu dönemde insanlık henüz avcı-toplayıcı dönemde yer alıyor ve böylesi tapınaklar kurmak için de medeniyet henüz yeterince gelişmiş değil. Ancak araştırmaların ardından böylesi devasa bir yapının bulunması, bilimsel kabullerimizi yeniden gözden geçirmemizi gerektirebilir.

Göbeklitepe'yle ilgili şaşırtıcı bir diğer bilgi ise, buranın bir çeşit ibadethane olarak tasarlanmasıdır. O dönem için günlük ihtiyaçlarına odaklanmış insanların böylesi bir tapınak yapmaları, insanlık tarihinde değişiklikler gerektirdiği gibi, bilinmeyen bazı dinlerin de varlığına ışık tutabilir ve dinler tarihinin de yeniden yazılmasını gerektirebilir. 

Göbeklitepe'deki Dev Sütunlar Nasıl Yapıldı?

Göbeklitepe'yle ilgili araştırmalar devam edip bilgilerimiz arttıkça, çalışmaları takip edenlerin şaşkınlıkları ve zihinlerindeki soru işaretleri de artmaya devam etti. Şimdiye kadar sadece altı tanesi gün yüzüne çıkarılabilmiş olan üstü açık yapıların toplam 20 adet olduğu tahmin ediliyor. Tapınakların yapılış biçiminde dikkat çeken bir diğer unsur da T biçiminde sütunlarla çevrilmiş olması. Tapınakların merkezinde de karşılıklı olarak yerleştirilmiş iki adet ve yine T biçiminde sütun yer alıyor. Bu taşlar, araştırmacılar tarafından insan heykelleri olarak yorumlanmaktadır. Özellikle D yapısı dikili taşların üzerinde bulunan el ve kol motifleri, bu iddiaları desteklemektedir. Bunların yanında, bu sütunlar üzerinde yontma olarak yapılmış hayvan motifleri ve bazı soyut semboller yer almaktadır.

Bu sütunlarla ilgili bir diğer ilginç bilgi de büyüklükleri hakkında. Tapınakta bulunan ve T biçiminde olan sütunların ağırlıkları 40 ile 60 ton arasında değişirken, bu sütunların buraya nasıl taşınıp dikildiği bilinmiyor. Şimdiki bilimsel kabullerimiz ve tarih algımız, Göbeklitepe'yi anlamaya da biraz uzak görünüyor çünkü şimdiye kadar bize anlatılan; o dönemde insan ırkının tapınak kuracak bilgi birikimi ve teknolojiye sahip olmadığıydı.  

Devasa tapınağın neden toprak altında kaldığı ve binlerce yıldır kendini korumayı nasıl başardığı ise bilim insanları tarafından cevabı araştırılan bir diğer soru. Araştırmalar sonucu, yapılışından yaklaşık bin yıl sonra üzerinin tamamen toprak ve çakılla kapandığı ya da kapatıldığı anlaşılan Göbeklitepe'de nelerin yaşandığı henüz anlaşılabilmiş değil.

Yukarıda sıraladıklarımız, Göbeklitepe arkeoloji çalışmalarıyla ilgili akla gelen en temel soruları oluşturuyor. Anlaşılan o ki ilerleyen zamanlarda Göbeklitepe daha birçok yeni soruyu önümüze çıkarak. Ancak yukarıda aktardıklarımızdan da anlayacağınız gibi; Göbeklitepe'deki tapınak üzerine araştırmalar tamamlandığında, tarih kitaplarımızı en baştan yazmamız gerekebilir.

Etiketler: göbeklitepe, göbeklitepe arkeoloji çalışmaları, göbeklitepe tapınak, göbeklitepe sütun, bilim

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap