Hipokrat Kimdir ve Eserleri Nelerdir? Hipokrat Yemini Nereden Gelmektedir?


Teknonce > Bilim > Hipokrat Kimdir ve Eserleri Nelerdir? Hipokrat Yemini Nereden Gelmektedir?
Hipokrat Kimdir ve Eserleri Nelerdir? Hipokrat Yemini Nereden Gelmektedir?

Tıp bilimi söz konusu olduğunda sıkça anılan kelimelerden biri olan Hipokrat nedir? Hipokrat kimdir? Hipokrat yemini nereden gelmektedir? Hipokrat'ın eserleri nelerdir?

Hipokrat Kısaca Kimdir? Hipokrat Hangi Uygarlığa Aittir?

MÖ. 460 yılında Yunan sınırları içinde yer alan Kos adasında dünyaya gelen İyon hekim Hipokrat, tıbbın babası olarak anılır. Yine bir hekim olan babası Heraklis tarafından yetiştirilmiştir. Anadolu'nun kuzey illerini gezdikten sonra İstanköy'e gelen Hipokrat'ın yaşadığı bu dönem, Yunan uygarlığının altın çağı olarak da bilinir. Bu dönemki ortamda felsefe çalışmaları hız kazanmış ve tıp çalışmaları da bu entellektüel ortamın içinde gelişimini hızlandırmıştır.



Yaşadığı dönemde tıp alanında ünü yayılan Hipokrat, öğrencilerine parayla ders verir ve hekim yetiştirirmiş. Phaidros diyaloğunda kendisinden bahseden Platon, Hipokrat'ın hayatı boyunca yaptığı çalışmalarla tıpta önemli gelişmelere yol açtığını ve insan vücudunu bir bütün olarak ele alıp incelediğini söyler. Hipokrat, çalışmalarında o dönemin yaygın olan batıl inançların dışında sürdürmüş ve tıbbı deney ve gözleme dayandırarak çalışmalarını sürdürmüştür. 

Sara ve zatürrenin belirtilerini açık bir şekilde tanımlayan ilk hekim Hipokrat'tır. Bununla birlikte, duygu ve düşüncelerin soyut değil, vücuttaki çeşitli somut süreçler sonucunda oluştuğu fikrini de ortaya atan ilk hekimdir. Bunlarla birlikte akciğer kanseri, siyanotik kalp hastalığı, akciğer hastalıkları ve çomak parmak da ilk kez Hipokrat tarafından tanılanmış hastalıklardır.

Hipokrat, MÖ. 377 yılında hayatını kaybetmiştir.

Hipokrat'ın Eserleri

Hipokrat'tan günümüze tek bir eser ulaşmıştır ancak bunu da kendisinin yazıp yazmadığı yönünde şüpheler bulunmaktadır. Corpus Hippocraticum (Hipokrat’ın Toplu Yapıtları) adlı eserin içeriğinin Hipokrat tarafından hazırlandığı kabul edilmektedir. Hipokrat'ın bu eserinde büyü ve batıl inançlar reddedilerek, tıp bir bilim olarak ele alınmış ve temel ilkeleri işlenmiştir. Hipokrat'ın bu eseri 2000 yıldan fazla hekimlik eğitiminde temel eserlerden biri olarak okutulmuştur.

Hipokrat yemini (Hipokrat andı) nereden gelmektedir?

O dönemde hekimlik çoğunlukla babadan oğula geçermiş. Hekimler ise Asklepiadlar adı verilen loncalarda toplanırlarmış. Loncaya kabul edilecek genç hekimlerden ise bir yemin etmeleri istenirmiş. Günümüze ulaşıncaya kadar birçok değişikliğe uğramış olan bu yemin Hipokrat'tan sonra oğlu ya da bir öğrencisi tarafından yazıya geçirilmiştir. Bundan önce yemin loncadaki tecrübeli hekimler tarafından sözlü olarak okunur ve aktarılırmış. Bu metne göre tıp bir "sanat" olarak tanımlanmış ve bu sanatı icra edecek kişilerin bu yemine bağlı kalmaları şart koşulmuştur. Bu anlamda Hipokrat yemini (Hipokrat andı), tıbbi etikle ilgili bilinen en eski metin olma özelliği taşır. 

Yüzyıllar içinde değişikliğe uğrayan bu metnin orjinalinde Yunan hekimlik tanrısı olarak kabul edilen Asklepios üzerine yemin edilirmiş. Bu yeminde çocuk düşürmeye kesin bir dille karşı çıkılırken, bu kural zamanla yumuşatılmış ve gerekli hallerde yapılabileceği yönünde değiştirilmiştir.

Hipokrat'a göre tıbbın temel ilkesi “Primum non nocere” (Önce zarar verme!) ilkesidir. Hipokrat yemini ilk kez Yunan medeniyetinde kullanılmış olsa da sonradan bütün insanlığa mal olmuştur.

Hipokrat Yemininin (Hipokrat Andı) Özgün Hali 

Hekim Apollon, Asklepius, Higiya, Panacea üzerine ve bütün Tanrı ve Tanrıçaların huzurunda yemin ederim ki, yeteneğim ve gücüm elverdiğince bu and ve sözleri tutacağım:

Bu sanatta hocamı, babam gibi tanıyacağım, rızkımı onunla paylaşacağım, ihtiyacı olursa kesemi onunla bölüşeceğim, çocuklarına kardeşim gibi bakacağım ve öğrenmek isterlerse bu sanatı ücretsiz öğreteceğim; ilaç reçetelerini, şifai bilgileri ve diğer bilgileri sadece ve sadece kendi evlatlarıma, hocamın çocuklarına ve hekimlik kurallarına uygun sözleşmeyle bağlı ve and içmişlere öğreteceğim.

Yeteneğim ve hakimiyetim ölçüsünde hastalarımın iyiliği için tedaviler önereceğim ve asla kimseye zarar vermeyeceğim.

İsteyen hiç kimseye öldürücü bir eczayı ne vereceğim ne de bunu tavsiye edeceğim; benzer şekilde, bir gebe kadına çocuk düşürmesi için ilaç vermeyeceğim.

Hayatımın ve sanatımın saflığını koruyacağım.

İç organlarındaki taşı keserek almayı, hastalığı çok açık olan hastalarda bile, işin ehli olan(cerrah)lara bırakacağım.

Hangi eve girersem gireyim, bütün kasıtlı kötülük ve suistimallerden ve özellikle de ister hür ister köle olsun erkek ve kadınların vücudunu kötüye kullanmaktan kaçınarak, sadece hastaya yardım için gireceğim.

Gerek sanatımın icrası sırasında gerekse insanlarla gündelik ilişkideyken edindiğim bilgileri ortalığa saçmayacağım, bir sır olarak saklayacağım ve kimseye açmayacağım.

Bu yemine sadık kalırsam hayatımı ve mesleki uygulamalarımı insanların tümünden ve her zaman saygı görerek mutlulukla sürdüreyim, ama ona ihanet eder ya da çiğnersem tam tersini yaşayayım.

Hipokrat Yemini'nin Türkiye'de Kullanılan Hali

Türkiye'de tıp fakültelerinden mezun olanlar ise Hipokrat yemini ederken genellikle şu metni kullanmaktadırlar:

Tıp fakültesinden aldığım bu diplomanın bana kazandırdığı hak ve yetkileri kötüye kullanmayacağıma, hayatımı insanlık hizmetlerine adayacağıma, insan hayatına mutlak surette saygı göstereceğime ve bilgilerimi insanlık aleyhinde kullanmayacağıma, mesleğim dolayısıyla öğrendiğim sırları saklayacağıma, hocalarıma ve meslektaşlarıma saygı göstereceğime din, milliyet, cinsiyet, ırk ve parti farklarının görevimle vicdanım arasına girmesine izin vermeyeceğime, mesleğimi dürüstlük ve onurla yapacağıma, namusum ve şerefim üzerine yemin ederim.

Etiketler: hipokrat nedir, hipokrat kimdir, hipokrat yemini, hipokrat hangi uygarlığa aittir, hipokrat andı

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap