İbn Haldun Kimdir? İbn Haldun'un Eserleri ve Hayatı


Teknonce > Bilim > İbn Haldun Kimdir? İbn Haldun'un Eserleri ve Hayatı
İbn Haldun Kimdir? İbn Haldun'un Eserleri ve Hayatı

Son zamanlarda Türkiye'de sıkça gündeme gelen İbn-i Haldun kimdir? İbn-i Haldun'un eserleri nelerdir? İşte kısaca İbn-i Haldun'un hayatı.

İbn-i Haldun Kimdir? İbn-i Haldun'un Kısaca Hayatı

27 Mayıs 1332'de Tunus'da dünyaya gelen İbn-i Haldun'un ailesi Endülüs'te önemli devlet görevlerindeydi. 13. yüzyılın ortalarında Endülüs Kastilyalılara geçince aile Tunus'a göç etti. İbn-i Haldun hayatına başladığında ise babası ve dedesi politik hayatlarını bırakmışlardı. İbn-i Haldun özgeçmişini yazarken soyunun Peygamber dönemindeki Yemenli Arap kabilelerinden Hadramut’a kadar dayandırır ve ailesinin İslam'ın yayılma döneminde İspanya'ya geldiğini söyler.



İbn-i Haldun'un ailesi o dönemde üst tabaka sayılan ailelerden olduğu için eğitim alması da kolay oldu. İlk eğitimine babasının yanında başlayan İbn-i Haldun, çeşitli bilgilerin yanında hafızlığı da çocuk yaşta tamamladı. Bundan sonra da ailesinin konumu, Tunus'taki en önemli öğretmenlerden dersler almasını ve öğrenim hayatının seyrini kolaylaştırdı. Arap dili ve edebiyatı, matematik, mantık ve felsefede de daha erken yaşta çalışmalara başladı ve bu alanlarda da babası ve diğer hocalardan iyi derecede eğitim aldı.17 yaşına geldiğinde üç kıtayı etkisi altına alan bir veba salgınında ailesini kaybetti.

Eğitimini tamamlayınca Sultan Ebu İshak İbrahim II. El-Mustansır'ın yazmanı oldu. Sarayla arası iyi olduğu için Sultan'ın emriyle Fas'a gidip alamet katipliğine başladı. İbn-i Haldun hayatının bu dönemde, şimdilerde Fas mimarisinin en güzel önemli örneklerinden sayılan Ebu İnaniye medresesinde yaşadı ve çalışmalarını da burada sürdürdü. Devlet kademelerinde hızlı yükselişi sürerken, Sultan'a karşı bir ayaklanmaya adı karıştığı için 25 yaşında tüm görevlerinden alınıp hapse atıldı. 22 ay sonra Ebu İnan Faris hayatını kaybedince Faris'in halefi tarafından serbest bırakıldı. Ardından sürgünde yaşayan amcası Ebu Salim ile anlaştı ve amcası Fas idaresini ele geçirdi. Kendisi de burada sır kâtipliği ve hâkimlik gibi önemli görevler üstlendi.

Ancak bu yönetim süreci de çok uzun ömürlü olmayınca 1362'de Cebelitarık'ın karşı kıyısındaki Gırnata'ya taşındı. Gırnata emiri olan V. Muhammed'in emriyle Kastilya kralıyla bizzat görüşüp barış müzakerelerine elçi oldu. Buradan ayrılıp Afrika'ya dönünce Bicâye'deki Hafsî sultanı Ebu Abdullah'ın veziri oldu ve o dönemin zor işlerinden olan Berberilerden vergi toplama işini üstlendi. Sultanın tahttan indirilmesinden sonra tekrar hapse girdi ve dini çalışmalar yürüttü.

Aşiret kavgaları ve berberileri tanımasından dolayı bölgedeki kral ve sultanlar tarafından aranan bir isim oldu. Bu yüzden de bir şekilde hep iktidarlara yakın kaldı. Ardından iç karışıklıklar olmayan ve o dönemde refah içinde hayat sürülen Mısır'a gitti. İbn-i Haldun'un adı ve yetenekleri dilden dile buraya kadar ulaştığı için kısa sürede Kamhiye medresesi müderrisliğine ve Kahire Malikî başkadılığına atandı.

1400'de ve 1401'de şam kuşatma altındayken Timur'la yapılan barış görüşmelerini İbn-i Haldun yürüttü. Mart 1401'de Kahire'ye geri döndü ve yarım kalmış eserlerini tamamlamaya çabaladı. 17 Mart 1406 yılında İbn-i Haldun hayatını kaybetti.

İbn-i Haldun'un Eserleri

1- Mukaddime

2- Kitâbu'l-İber

3- Lubâb'ul-Muhassal

4- Şifâu's-Sâil li-Tehzîbi'l-Mesâil

5- Et-Târif bi ibn Haldun

6- Kaside-i Bürde şerhi

7- İbn Rüşd felsefesi hakkında bir risale

8- Mantığa dair bir risale (Kitab el-Mantık)

9- Hesap hakkında bir risale (Kitab el-Hisab)

10- Marakeş sultanına yazılan bir risale

11- Şiire dair bir risale

Etiketler: ibn-i haldun hayatı, ibn-i haldun eserleri, ibn-i haldun kimdir

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(2)

  1. Arda

    Sağolun çok işime yaradı teşekkürler

    Berk

    Sayenizde ödevimi yaptım. Çok güzel bir yazı tebrikler.

Yorum Yap