İklim Nedir? İklim Çeşitleri Nelerdir?


Teknonce > Bilim > İklim Nedir? İklim Çeşitleri Nelerdir?
İklim Nedir? İklim Çeşitleri Nelerdir?

Bir yerde uzun süre boyunca gözlemlenen meteorolojik olayların ortalaması olarak tanımlanan iklim nedir? İklim çeşitleri nelerdir? Türkiye'de görülen iklim tipleri hangileridir? Ayrıntılar haberimizde...

İklim Nedir?

İklim, bir yerde uzun bir süre boyunca gözlemlenen sıcaklık, nem, hava basıncı, rüzgar, yağış ve yağış şekli gibi meteorolojik olaylarına ortalamasına verilen isimdir. İklim, bir yerin meteorolojik olaylarını uzun süreler içinde gözlemlediğinden dolayı hava durumundan farklı bir terimdir. İklim ile hava durumu arasındaki fark "İklim beklenen, hava durumu ise elde edilendir" şeklinde açıklanmaktadır. Bir bölgenin iklimi enlem, yükselti, yer şekilleri, kalıcı kar durumu ve denize olan uzaklık gibi faktörlere bağlıdır. Ancak okyanus akıntıları, bitki örtüsü, küresel ısınma gibi dinamik etmenler de iklime etki edebilmektedir. 



İklimi inceleyen bilim dalı klimatoloji olarak adlandırılmaktadır. Göl yataklarında ve buzullarda bulunan tortular gibi biyolojik olmayan; yine ağaç halkaları, mercanlar gibi biyolojik kaynaklarla antik iklimleri inceleyen bilim dalı ise paleoklimatolojidir. Bu yöntem eski dönemlerde bir yerdeki sıcaklık ve yağış rejimlerini göstermek ve inceleme yapmak için kullanılmıştır. Bu tür çalışmaların sonunda ortaya matematiksel iklim modelleri çıkarılır ve gelecekte iklimin ne derece değişebileceği konusunda tahminler yürütülür.

İklim Çeşitleri Nelerdir?

İklim sıcak, ılıman ve soğuk olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Sıcak İklimler

  • Ekvatoral İklim: Amazon ve Kongo havzaları, Gine körfezi kıyıları ile Endonezya ve Malezya'nın büyük bir bölümünden etkili olan ekvatoral iklimde yıllık ortalama sıcaklık 25 derece civarındadır. Nemli ve sıcak bir iklim olmasından dolayı bu iklimin etkili olduğu bölgelerde boyları 50-60 metreyi bulan ağaçlardan oluşan yağmur ormanları yer almaktadır.

  • Tropikal İklim (Subtropikal - Savan): Sudan, Çad, Nijerya, Mali, Moritanya, Brezilya, Venezüella, Kolombiya, Peru ve Bolivya'da etkilidir. Yıllık ortalama sıcaklık 20 derecedir.

  • Muson İklimi: Asya Kıtası'nın güney doğusunda görülen bu iklim tipinin oluşmasında muson rüzgarları etkili olmuştur. Yaz aylarında sıcaklıklar 25 derecenin üstüne çıkmaktadır. Bu iklimin bitki örtüsü, yazın yağışlarla yeşeren geniş yapraklı muson ormanları ile uzun boylu ot topluluklarıdır.

  • Çöl İklimi (Sıcak ve Kurak İklim): Adından anlaşılacağı üzere bu iklim çeşidi çöllerde etkilidir. Bu iklimin en belirgin özelliği yağışların çok az olmasıdır. 

Ilıman İklimler

  • Okyanusal İklim (Ilıman İklim): Batı Avrupa, Kuzey Amerika'nın kuzeybatısı, Güney Şili, Avustralya'nın güney doğusu ve Yeni Zelanda'da görülmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması 14-15 derece arasındadır. Bitki örtüsü, alçak alanlarda geniş yapraklı, yüksek alanlarda ise iğne yapraklı ormanlardan oluşmaktadır.

  • Step İklimi (Yarı kurak iklim): Orta kuşakta deniz etkisinden uzak olan karaların iç kesimlerinde görülmektedir. Bitki örtüsü yağışlarla yeşeren, kurak mevsimde sararan kısa boylu otlardan oluşan bozkırdır.

Soğuk İklimler

  • Tundra İklimi: Bu iklim Avrupa'nın kuzey kıyıları, Kuzey Sibirya, Kuzey Kanada, Grönland Adası kıyıları ve orta kuşakta bulunan yüksek dağlarda etkilidir. En sıcak ayların ortalaması 10 dereceyi geçmez. Kışın sıcaklık -30 ila -40 arasındadır. Bitki örtüsü çalı, yosun ve yazın yeşeren otlardır.
  • Kutup İklimi: Kuzey Kutbu çevresinde, Grönland'ın iç kısımlarında ve Antarktika'da görülür. Sıcaklık genelde -40 civarındadır. Zemin buzla kaplı olduğundan dolayı bitki örtüsü yoktur.
  • Yüksek Dağ İklimi: Ilıman ve sıcak kuşaktaki dağların zirvelerinde görülür. Sıcaklık yıl boyunca düşüktür ve yağış azdır. 

Türkiye'de Görülen İklim Tipleri Hangileridir?

Akdeniz İklimi

Bu iklim tipi Akdeniz, Ege ve güney Marmara'da görülür. Ancak Marmara'da iklimin özellikleri daha serttir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Turunçgillerin tarımı için elverişlidir. Yıllık ortalama sıcaklık 16,3 derecedir. Bitki örtüsü doğal alanlarda kızılçam, ormanların tahrip edildiği alanlarda makidir. 

Karasal İklim

Karasal iklim, Türkiye'de İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ve Trakya'nın iç kısımlarında görülür. Bitki örtüsü bozkırdır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. 

Karadeniz İklimi

Karadeniz kıyıları ve kuzey Marmara'da görülen bu iklim tipinde her mevsimde yağış görülür. Yazlar serin, kışları kıyılarda ılık, yükseklerde soğuk ve kar yağışlıdır. Yağış tüm yıla dağıldığından dolayı kurak mevsim yoktur. Bitki örtüsü kıyılarda geniş yapraklı, kışın yaprak döken kayın, gürgen, kestane, kızılağaç  gibi türleri barındıran orman, yükseklerde ise nemli soğuk şartlara uymuş iğne yapraklılardır.

Marmara (Geçiş) İklimi

Marmara Bölgesi'nin Kuzey Ege'yi de içine alacak şekilde güney kesiminde görülür. Kışları Akdeniz iklimi kadar ılık, yazları ise Karadeniz iklimi kadar yağışlı değildir. Karasal iklim kadar kışı soğuk, yazı da kurak geçmemektedir. Bundan dolayı Marmara iklimi karasal, akdeniz ve karadeniz iklimleri arasında geçiş özelliği göstermektedir. Buna bağlı olarak doğal bitki örtüsünü alçak kesimlerde Akdeniz kökenli bitkiler, yüksek kesimlerde kuzeye bakan yamaçlarda Karadeniz bitki topluluğu özelliğindeki nemli ormanlar oluşturmaktadır. Yıllık ortalama sıcaklık 14 derecedir.

Etiketler: iklim nedir, iklim çeşitleri, türkiyede görülen iklim tipleri

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(0)

  1. Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yap