Öklid Kimdir? Öklid'in Matematiğe Katkıları Nelerdir?


Teknonce > Bilim > Öklid Kimdir? Öklid'in Matematiğe Katkıları Nelerdir?
Öklid Kimdir? Öklid'in Matematiğe Katkıları Nelerdir?

 

Bilim tarihinin önemli isimlerinden olan Öklid kimdir? Öklid'in matematiğe katkıları ve buluşları nelerdir? İşte kısaca Öklid'in hayatı...

Öklid Kimdir? Öklid'in Kısaca Hayatı

M.Ö. 330 yılında İskenderiye’de dünyaya gelen Öklid (Eukleides) eğitimini Platon'un akademisinde (Akademia) tamamlamıştır. Bundan sonra kral I. Ptolemy’nin isteğiyle İskenderiye'de büyük bir matematik okulu kuran Öklid'in hayatı boyunca bu okulda yürüttüğü çalışmalar, iki bin yıldan fazladır matematikle ilgilenenlerin dikkatini çekmiş ve takdirini toplamıştır. Öklid'in kim olduğu ve hayatıyla ilgili olarak elimizde bunlardan fazla bilgi bulunmamaktadır.M.Ö. 275 yılında hayatını kaybettiği rivayet edilmektedir. (Antik dönemde yaşamış olan Thales'in hayatı çalışmaları için tıklayın.) (Pisagor'un çalışmaları için tıklayın.)

Öklid'in Matematiğe Katkıları ve Matematik Alanında Yaptığı Çalışmaları



Geometrinin temel ıspat ve aksiyomlarını kuran bilim insanlarından olan Öklid'in matematik alanındaki en önemli çalışması ve bu aksiyomları ortaya koyduğu kitabı "Elementler"dir. Öklid'in bu kitabı 13 cilt şeklinde yazılmıştı ve Öklid'in matematik alanındaki bu çalışması, bu alandaki en kapsamlı çalışmadır. Kendisinden önceki neredeyse tüm matematik ve geometri çalışmaların da derlemesi sayılan Öklid'in bu eseri, iki bin yıldan fazla bir süredir birçok matematikçi için temel başvuru kitaplarından biri haline gelmiştir.

Düzlem geometrisi, sayılar teorisi, aritmatik, irrasyonel sayılar ve geometride katı cisimler Öklid’in kitabında ele aldığı başlıca konulardı. Öklid'in bu kitabı yazarken kullandığı yöntem ise kendisinden sonrakiler tarafından "geometrik yöntem" olarak anılmıştır. Geometrik yönteme göre her aksiyom, kendinden önce kanıtlanan tanım ve aksiyonlara göre ortaya konulmaktadır. Her bir önerme, daha önceki önermelere dayandırılarak ortaya konur. Bu sayede kitap kademeli şekilde kanıtlanarak ilerler. Her aksiyom ve önerme, kendisinden sonra bir ya da bir grup aksiyom ve önermenin kanıtıdır. Bu yöntem özellikle 17. yüzyıl filozof ve bilim insanları tarafından sıkça kullanılmıştır.

Öklid'in "Elementler" eseri, Batı düşünce tarihi için öneminin Kitab-ı Mukaddes'ten sonra ikinci sırada yer aldığı söylenir. Modern dönemden bile birçok bilim insanı, Öklid'in kitabını övmüştür. Çok yakın bir zamana kadar bütün okullarda matematik ve geometride hala Öklid'in bu eseri okutuluyordu. 

Öklid'in Bulduğu Aksiyomlar

Öklid'in matematiğe en önemli katkılarından olan bu aksiyomlar madde madde aşağıdaki gibidir.

1- Bir noktadan başka bir noktaya düz bir doğru çizmek mümkündür. Bi iki noktadan yalnız ve yalnız bir doğru geçer.

2- Bir doğru parçasını her iki yöne de sonsuz bir şekilde uzatmak mümkündür.

3- Bir çemberi tanımlamak ve çizebilmek için bir merkez ve bir yarıçap uzunluğu yeterlidir.

4- Bütün dik açılar birbirine eşittir.

5- Eğer iki doğru ile kesişen bir doğru çizilirse, iki doğrunun birbirine bakan tarafında yer alan ve onları kesen doğrunun bir tarafında kalan iki açının toplamı iki dik açıdan küçükse bu iki doğru açıların toplamının iki dik açıdan az olduğu tarafta uzatılmaya devam ederlerse ilerde bir noktada kesişecekleri doğrudur. (Bu postula paralel doğrular kesişmez şeklinde bilinen postuladır.)

Diğer Kanılar

1- Bir şeye eşit olan başka şeyler birbirlerine de eşittirler.

2- Eğer eşit miktarlara eşit miktarlar eklenirse, elde edilen bütünler de birbirlerine eşittir.

3- Eğer eşit miktalardan eşit miktarlar çıkarılırsa, kalanlar da birbirlerine eşittir.

4- Birbirleriyle çakışan (özelikleri açısandan örtüşen) şeyler birbirlerine eşittir.

5- Bütün parçadan büyüktür.

Öklid'in Eserleri


1- Elementler
2- Verler (Dodemena)
3- Yüzeylerde Geometrik Yerler (Troipris Piphanea)
4- Optik (Optica )
5- Polizmalar

Kaynak: Wikipedia

Etiketler: öklid hayatı, öklid matematiğe katkıları, bilim, öklid elementler

Haberi Paylaşın


Önerilen Haberler


YORUMLAR(1)

  1. mert

    çok sağolun proje ödevini burdan yaptım

Yorum Yap